Direct naar de inhoud.
Van CT-scan naar tastbaar model: 3D-printen ondersteunt orthopedische zorg

Medisch technicus Bastiaan Poel en orthopedisch chirurg Jesse Kuiper

Het bekijken van CT-scans is een standaard routine in het werk van orthopedisch chirurgen, bovenop de altijd gemaakte röntgenfoto. Soms is de situatie van een patiënt echter zo complex dat het op basis van röntgenfoto’s én CT-scan nog steeds lastig in te schatten is wat de situatie is, en wat een patiënt nodig heeft tijdens de operatie. Daarom laat de afdeling Orthopedie van het Martini Ziekenhuis nu 3D-modellen printen van ingewikkelde casussen. We spreken met orthopedisch chirurg Jesse Kuiper en medisch technicus Bastiaan Poel.

Waarom wilde je 3D-modellen laten maken van CT scans?

Jesse Kuiper: ‘Één van mijn patiënten had een vorm van slijtage in de heup die we niet vaak zien. Dat valt al op bij het bekijken van de röntgenfoto’s, en een CT-scan is dan een logische volgende stap, maar soms blijft de situatie dan nog steeds lastig in te schatten. Toen dacht ik: het zou ideaal zijn als ik de situatie nu al voor me zou kunnen hebben en van alle kanten kan bekijken. Op ons intranet zag ik dat de Medische Techniek een 3D-printer heeft. Toen heb ik contact met ze gezocht om te kijken of ze iets voor mij konden betekenen’.

Wat dacht je toen je de vraag van Jesse binnen zag komen?

Bastiaan Poel: ‘Ik vond het gelijk heel leuk, supervet. Tot nu toe maakten we eigenlijk alleen maar ondersteunende producten, zoals een houder voor een infuusspuit voor aan het bed of een achterkant voor een afstandsbediening waar de batterijen telkens uitvielen. De vraag van Jesse is echt anders. Door CT-scans om te zetten in een 3D-model kunnen we de dokter opeens direct helpen met het verbeteren van de zorg voor een patiënt’.

Is dat ook zo? Verbetert het echt de zorg?

Jesse Kuiper: ‘Zeker! De meeste gevallen van slijtage zijn redelijk eenduidig en makkelijk te zien op de CT-scan. Dan kan je een heel duidelijk plan maken en deze exact uitvoeren tijdens de operatie. De 3D-modellen zijn een uitkomst wanneer een situatie complexer is. Dan krijg ik een vollediger beeld van vervormingen rondom het heupgewricht. Zo kan ik een situatie van te voren al volledig bekijken en mijn plan bepalen. Dit is relevant voor zowel voor patiënten met veranderingen door artrose, als door een niet functionerende heupprothese, dus voor een hersteloperatie. Voorheen kreeg ik in zulke gevallen pas écht een volledig beeld zodra de patiënt al op de operatietafel lag. Een bijkomend voordeel is dat we de 3D-modellen ook kunnen bekijken tijdens de onderwijsmiddagen met onze artsen in opleiding’.

O ja? Vertel eens meer!

Jesse Kuiper: ‘Complexe situaties komen niet heel vaak voor en bij een operatie is er maar één arts-assistent aanwezig. Dat betekent dat ze maar heel zelden in aanraking komen met dit soort moeilijke gevallen en deze alleen maar op CT-scans kunnen beschouwen. Nu kunnen we de 3D-modellen uitgebreid met elkaar bespreken en kunnen ze er ook echt op oefenen. De inzichten tijdens een onderwijsmiddag hebben er al eens voor gezorgd dat ik mijn plan voor de operatie heb aangepast. Zo kon ik op tijd nog een onderdeel bestellen die ik anders niet had gehad tijdens de operatie’.

Gaan we de 3D-printer vaker terug zien in de zorg?

Bastiaan Poel: ‘Als het aan de Medische Techniek ligt wel! Op dit moment is 3D-printen nog iets voor erbij. We krijgen vragen, zoals die van Jesse, binnen en gaan daarmee aan de slag. We hopen dit in de toekomst meer te kunnen doen en daar ook budget voor te krijgen. Tot nu toe zijn onze modellen alleen maar ter ondersteuning. Uiteindelijk willen we verkennen of we ook klinisch zouden kunnen printen en zo echte medische hulpmiddelen kunnen gaan maken.’